Cách chữa bệnh tay chân miệng cho trẻ khoa học và hiệu quả

     
trình làng Tin khám đa khoa Tin truyền lan truyền những đơn vị khác thương mại & dịch vụ thư viện Văn bản


(Bệnh nhi tay – chân – miệng đang được cấp cứu tại BV Nhi đồng
Ảnh: Thiên Chương-Vnexpress)

PV


Dưới đây là hướng dẫn Chẩn đoán, điều trị dịch tay-chân-miệng

HƯỚNG DẪN

Chẩn đoán, điều trị dịch tay-chân-miệng

I. ĐẠI CƯƠNG

- dịch tay-chân-miệng là bệnh dịch truyền lây nhiễm lây từ tín đồ sang người, rất dễ khiến thành dịch bởi vì vi rút đường tiêu hóa gây ra. Hai team tác nhân gây bệnh dịch thường chạm mặt là Coxsackie virut A16 với Enterovirus 71 (EV71). Biểu hiện chính là tổn hại da, niêm mạc dưới dạng rộp nước ở các vị trí đặc biệt quan trọng như niêm mạc miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối. Bệnh hoàn toàn có thể gây nhiều đổi thay chứng gian nguy như viêm não-màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn cho tử vong còn nếu như không được phát hiện nay sớm cùng xử trí kịp thời. Những trường vừa lòng biến hội chứng nặng thường vị EV71.

Bạn đang xem: Cách chữa bệnh tay chân miệng cho trẻ khoa học và hiệu quả

- căn bệnh lây chủ yếu theo mặt đường tiêu hoá. Mối cung cấp lây thiết yếu từ nước bọt, rộp nước với phân của trẻ nhiễm bệnh.

- bệnh dịch tay-chân-miệng gặp rải rác xung quanh năm ở đa số các địa phương. Tại các tỉnh phía Nam, dịch có xu thế tăng cao vào nhì thời điểm từ tháng 3 mang lại tháng 5 và từ thời điểm tháng 9 mang đến tháng 12 sản phẩm năm.

- bệnh dịch thường gặp ở trẻ bên dưới 5 tuổi, đặc biệt tập trung ở đội tuổi dưới 3 tuổi. Những yếu tố sinh hoạt cộng đồng như trẻ tới trường tại bên trẻ, mẫu mã giáo là những yếu tố nguy cơ lây truyền bệnh, nhất là trong các đợt bùng phát.

II. CHẨN ĐOÁN

1. Lâm sàng:

1.1. Triệu triệu chứng lâm sàng:

a) tiến độ ủ bệnh: 3-7 ngày.

b) tiến độ khởi phát: tự 1-2 ngày với các triệu bệnh như nóng nhẹ, mệt nhọc mỏi, nhức họng, biếng ăn, tiêu chảy vài lần vào ngày.

c) giai đoạn toàn phát: hoàn toàn có thể kéo nhiều năm 3-10 ngày với các triệu chứng điển hình nổi bật của bệnh:

- Loét miệng: vệt loét đỏ hay rộp nước 2 lần bán kính 2-3 mm sinh sống niêm mạc miệng, lợi, lưỡi.

- phát ban dạng phỏng nước: Ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông; mãi sau trong thời hạn ngắn (dưới 7 ngày) tiếp nối để lại vết thâm.

- sốt nhẹ.

- Nôn.

- nếu như trẻ nóng cao cùng nôn các dễ có nguy hại biến chứng.

- Biến bệnh thần kinh, tim mạch, hô hấp thường xuất hiện thêm sớm từ ngày 2 mang lại ngày 5 của bệnh.

d) quá trình lui bệnh: Thường tự 3-5 ngày sau, con trẻ hồi phục trọn vẹn nếu không có biến chứng.

1.2. Các thể lâm sàng:

- Thể về tối cấp: bệnh diễn tiến rất nhanh có các biến chứng nặng như suy tuần hoàn, suy hô hấp, hôn mê teo giật dẫn mang đến tử vong trong vòng 48 giờ.

- Thể cấp cho tính với bốn tiến trình điển dường như trên.

- Thể ko điển hình: tín hiệu phát ban không cụ thể hoặc chỉ bao gồm loét miệng hoặc chỉ gồm triệu triệu chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp mà không phạt ban với loét miệng.

2. Cận lâm sàng:

2.1. Các xét nghiệm cơ bản:

- công thức máu: bạch huyết cầu thường trong giới hạn bình thường.

- Protein C phản bội ứng (CRP) (nếu tất cả điều kiện) trong giới hạn thông thường (

2.2. Những xét nghiệm theo dõi phát hiện đổi thay chứng:

- Đường huyết, năng lượng điện giải đồ, X quang phổi.

- Khí máu khi gồm suy hô hấp

- Troponin I, hết sức âm tim lúc nhịp tim nhanh ≥ 150 lần/phút, nghi vấn viêm cơ tim hoặc sốc.

- Dịch óc tủy:

+ chỉ định chọc dò tủy sinh sống khi tất cả biến bệnh thần kinh.

+ Xét nghiệm protein thông thường hoặc tăng nhẹ, con số tế bào vào giới hạn thông thường hoặc tăng dịu bạch cầu solo nhân. Trong tiến trình sớm có thể tăng bạch cầu từ 100-1000 bạch cầu/mm3, cùng với tỉ lệ nhiều nhân chiếm phần ưu thế.

- Chụp cộng hưởng tự não: Tổn thương tập trung ở thân não. Chỉ triển khai khi có đk và khi yêu cầu chẩn đoán khác nhau với các bệnh lý ngoại thần kinh.

2.3. Xét nghiệm phát hiện tại vi rút: Lấy bệnh dịch phẩm hầu họng, rộp nước, trực tràng, dịch óc tuỷ để triển khai xét nghiệm RT-PCR hoặc phân lập vi rút chẩn đoán khẳng định nguyên nhân do EV71 tốt Coxsackievirus A16.

3. Chẩn đoán xác định: Chủ yếu nhờ vào triệu hội chứng lâm sàng cùng dịch tễ học.

- nhân tố dịch tễ: căn cứ vào tuổi, mùa, vùng lưu hành bệnh, số trẻ em mắc căn bệnh trong cùng một thời gian.

- Lâm sàng: sốt kèm theo rộp nước điển hình nổi bật ở miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông.

- Xét nghiệm xác minh có vi rút gây bệnh.

4. Chẩn đoán phân biệt:

4.1. Những bệnh có biểu thị loét miệng:

Viêm loét miệng (áp-tơ): dấu loét sâu, có dịch tiết, hay tái phát.

4.2. Những bệnh gồm phát ban da:

- Sốt phân phát ban: hồng ban xen kẹt ít dạng sẩn, thông thường sẽ có hạch sau tai.

- Dị ứng: hồng ban nhiều dạng, không tồn tại phỏng nước.

- Viêm da mủ: Đỏ, đau, tất cả mủ.

- Thuỷ đậu: rộp nước những lứa tuổi, rải rác rến toàn thân.

- Nhiễm trùng huyết bởi não mô cầu: mảng xuất tiết hoại tử trung tâm

- nóng xuất máu Dengue: Chấm xuất huyết, bầm máu, xuất máu niêm mạc.

4.3. Viêm não-màng não:

- Viêm màng não vì chưng vi khuẩn

- Viêm não-màng não vì chưng vi rút khác

5. Vươn lên là chứng:

5.1. Biến hội chứng thần kinh: Viêm não, viêm thân não, viêm não tủy, viêm màng não.

- Rung lag cơ (myoclonic jerk): từng cơn ngắn 1-2 giây, chủ yếu ở tay với chân, trong cơn trẻ vẫn tồn tại ý thức.

- Ngủ gà, bứt rứt, chới với, đi loạng choạng, run chi, góc nhìn ngược.

- yếu đuối liệt bỏ ra (liệt mềm cấp).

- Liệt dây thần kinh sọ não.

- teo giật, mê man là dấu hiệu nặng, thường đi kèm theo với suy hô hấp, tuần hoàn.

5.2. Biến triệu chứng tim mạch, hô hấp: Viêm cơ tim, phù phổi cấp, tăng máu áp, suy tim, trụy mạch.

- Mạch cấp tốc > 150 lần/phút.

- thời gian đổ đầy mao mạch chậm rì rì trên 3 giây.

- da nổi vân tím, vã mồ hôi, chi lạnh.

- tiến độ đầu bao gồm huyết áp tăng (HA tâm thu: trẻ dưới 2 tuổi ≥ 115 mmHg, trẻ trên 2 tuổi ≥ 120 mmHg), tiến trình sau mạch, áp suất máu không đo được.

- cực nhọc thở: Thở nhanh, rút lõm ngực, thở rít thanh quản, thở ko đều.

- Phù phổi cấp: Sùi bong bóng hồng, cực nhọc thở, tím tái, phổi những ran ẩm.

6. Phân độ lâm sàng:

6.1. Độ 1: Chỉ loét mồm và/hoặc tổn hại da.

6.2. Độ 2: Biến triệu chứng thần khiếp hoặc tim mạch mức độ trung bình.

Rung đơ cơ: hẳn nhiên 1 trong số dấu hiệu sau:

- Đi loạng choạng.

- Ngủ gà.

- yếu liệt chi.

- Mạch nhanh >150 lần/phút (khi trẻ nằm yên và không sốt).

- nóng cao ≥ 39o5C (nhiệt độ hậu môn).

6.3. Độ 3: Biến hội chứng nặng về thần kinh, hô hấp, tim mạch.

- co giật, mê man (Glasgow

- cực nhọc thở: Thở nhanh, rút lõm ngực, SpO2

- Mạch nhanh >170 lần/phút hoặc tăng tiết áp.

6.4. Độ 4: Biến triệu chứng rất nặng, nặng nề hồi phục

- Phù phổi cấp.

- Sốc, truỵ mạch.

- SpO2

- kết thúc thở.

III. ĐIỀU TRỊ

1. Vẻ ngoài điều trị:

- hiện thời chưa gồm thuốc chữa bệnh đặc hiệu, chỉ điều trị cung cấp (không sử dụng kháng sinh khi không tồn tại bội nhiễm).

- theo dõi và quan sát sát, phát hiện nay sớm và điều trị biến đổi chứng.

- bảo đảm an toàn dinh chăm sóc đầy đủ, cải thiện thể trạng.

2. Điều trị nạm thể:

2.1. Độ 1: Điều trị ngoại trú với theo dõi trên y tế cơ sở.

- Dinh dưỡng không thiếu thốn theo tuổi. Trẻ em còn bú sữa cần liên tiếp cho ăn sữa mẹ.

Xem thêm: Vtv5 Trực Tiếp Bóng Đá Aff Cup 2018 Tải Xuống, Vtv5 Trực Tiếp Bóng Đá Aff Cup 2018

- Hạ sốt khi sốt cao bằng Paracetamol liều 10 mg/kg/lần (uống) mỗi 6 giờ đồng hồ hoặc vệ sinh mát.

- dọn dẹp và sắp xếp răng miệng.

- ngủ ngơi, kị kích thích.

- Tái xét nghiệm mỗi 1-2 ngày vào 5-10 ngày đầu của bệnh

- Dặn dò dấu hiệu nặng yêu cầu tái đi khám ngay:

+ nóng cao ≥ 39oC.

+ Thở nhanh, cạnh tranh thở.

+ Rung giật cơ, chới với, run chi, quấy khóc, bứt rứt cực nhọc ngủ.

+ co giật, hôn mê.

+ yếu hèn liệt chi.

+ domain authority nổi vân tím.

- chỉ định và hướng dẫn nhập viện:

+ Biến triệu chứng thần kinh, tim mạch, thở (từ độ 2).

+ nóng cao ≥ 39oC.

+ nôn nhiều.

+ công ty xa: không có công dụng theo dõi, tái khám.

2.2. Độ 2: Điều trị nội trú tại khám đa khoa huyện hoặc tỉnh

- Điều trị như độ 1.

- ở đầu cao 30°, cổ thẳng.

- Thở oxy qua mũi 3-6 lít/phút khi tất cả thở nhanh.

- chống co giật: Phenobarbital 10 mg/kg/lần tiêm bắp hay truyền tĩnh mạch. Tái diễn sau 6-8 giờ lúc cần.

- Immunoglobulin (nếu có).

- theo dõi mạch, nhiệt độ, tiết áp, nhịp thở, tri giác, ran phổi, mạch mỗi 4- 6 giờ.

- Đo độ bão hòa oxy SpO2 cùng theo dõi mạch liên tục (nếu tất cả máy).

2.3. Độ 3: Điều trị nội trú tại cơ sở y tế tỉnh hoặc bệnh viện huyện nếu đủ điều kiện.

- Thở oxy qua mũi 3-6 lít/phút. Đặt nội khí quản góp thở nhanh chóng khi thất bại với thở oxy.

- chống phù óc (xem điều trị biến hóa chứng).

- phòng co giật: Phenobarbital 10-20mg/kg pha trong Glucose 5% truyền tĩnh mạch máu trong 30- 60 phút. Tái diễn 8-12 giờ giả dụ cần.

- Hạ đường huyết: Glucose 30% 2 ml/kg/lần, tái diễn khi cần.

- Điều chỉnh náo loạn nước, điện giải, toan kiềm.

- Dobutamin được hướng đẫn khi suy tim mạch > 170 lần/phút, liều mở đầu 5µg/kg/phút truyền tĩnh mạch, tăng ngày một nhiều 1-2,5µg/kg/phút từng 15 phút cho đến khi có nâng cao lâm sàng; liều về tối đa 10µg/kg/phút.

- Immunoglobulin (nếu có).

- theo dõi mạch, nhiệt độ, tiết áp, nhịp thở, tri giác, ran phổi, SpO2, mỗi 1- 2 giờ.

2.4. Độ 4: Điều trị nội trú tại khám đa khoa trung ương, hoặc khám đa khoa tỉnh, thị trấn nếu đủ điều kiện.

- Xử trí tương tự độ 3.

- Điều trị biến triệu chứng (xem phần điều trị những biến chứng).

3. Điều trị các biến chứng:

3.1. Phù não:

- ở đầu cao 30°, cổ thẳng.

- Thở oxy qua mũi 1- 4 lít/phút. Đặt vận khí quản sớm sẽ giúp đỡ thở khi SpO2 2 > 50 mmHg.

- Thở máy: Tăng thông khí duy trì PaCO2 trường đoản cú 25-35 mmHg và duy trì PaO2 trường đoản cú 90-100 mmHg.

- hạn chế dịch: tổng dịch bởi 1/2-3/4 nhu yếu bình thường.

3.2. Sốc: Sốc bởi viêm cơ tim hoặc tổn hại trung tâm vận mạch sinh hoạt thân não.

- Thở oxy qua mũi 3-6 lít/phút.

- Đo và theo dõi áp lực đè nén tĩnh mạch trung ương.

- Truyền dịch Natri clorid 0,9% hoặc Ringer lactat: 5 ml/kg/15 phút, điều chỉnh vận tốc theo giải đáp CVP và đáp ứng nhu cầu lâm sàng. Trường hợp không tồn tại CVP đề xuất theo dõi sát dấu hiệu quá tải, phù phổi cấp.

- Dopamin là dung dịch được chọn lựa, liều khởi đầu 5µg/kg/phút, tăng ngày một nhiều 1- 2,5µg/kg/phút từng 15 phút cho đến khi có hiệu quả, liều buổi tối đa 10 µg/kg/phút. Trường vừa lòng không thỏa mãn nhu cầu với Dopamin kết hợp Dobutamin liều bắt đầu 5µg/kg/phút, tăng dần đều 1- 2,5µg/kg/phút mỗi 15 phút cho tới khi bao gồm hiệu quả, liều về tối đa đôi mươi µg/kg/phút.

3.3. Suy hô hấp: Suy hô hấp do phù phổi cấp, hoặc viêm não.

- Thông con đường thở: hút sạch đờm rãi.

- Thở oxy 3- 6 lít/phút, duy trì SpO2 > 92%.

- Đặt nội khí quản nếu gồm cơn dứt thở hoặc thất bại với thở oxy.

- Thở máy: Tăng thông khí duy trì PaCO2 tự 25- 35 mmHg và duy trì PaO2 từ 90- 100 mmHg.

3.4. Phù phổi cấp:

- xong xuôi ngay dịch truyền nếu đã truyền dịch.

- sử dụng Dobutamin liều 5-20 µg/kg/phút.

- Furosemide 1-2 mg/kg/lần tiêm tĩnh mạch chỉ định khi quá mua dịch.

4. Immunoglobulin (nếu có):

- chỉ định và hướng dẫn từ độ 2 với độ 3.

- Liều: 1g/kg/ngày truyền tĩnh mạch máu trong 6- 8 giờ x 2 ngày liên tiếp.

- riêng biệt độ 2 cần reviews lại lâm sàng trước chỉ định liều thứ 2. Không dùng liều 2 ví như lâm sàng cải thiện tốt.

5. Phòng sinh:

- kháng sinh không có chỉ định trong căn bệnh tay-chân-miệng.

- Chỉ dùng kháng sinh khi tất cả bội nhiễm.

- có thể dùng các kháng sinh trễ đây:

+ Amoxicillin

+ Cephalosporin thế hệ 3:

Cefotaxim 200 mg/kg/ngày phân chia 4 lần (tĩnh mạch)

Hoặc Ceftriaxon 100 mg/kg/ngày phân chia 1-2 lần (tĩnh mạch)

IV. PHÒNG BỆNH

1. Nguyên tắc phòng bệnh:

- Hiện chưa xuất hiện vắc xin phòng bệnh đặc hiệu.

- Áp dụng những biện pháp phòng bệnh so với bệnh lây qua mặt đường tiêu hoá, quánh biệt chú ý tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây.

2. Phòng bệnh dịch tại những cơ sở y tế:

- cách ly theo đội bệnh.

- nhân viên cấp dưới y tế: có khẩu trang, rửa, tiếp giáp khuẩn tay trước và sau khi chăm sóc.

- Khử trùng bề mặt, giường bệnh, phòng bệnh bằng Cloramin B 2%.

- cách xử lý chất thải theo tiến trình phòng dịch lây qua con đường tiêu hoá.

3. Phòng căn bệnh ở cộng đồng:

- dọn dẹp vệ sinh cá nhân, cọ tay bởi xà phòng (đặc biệt sau khoản thời gian thay quần áo, tã, sau thời điểm tiếp xúc cùng với phân, nước bọt).

- cọ sạch đồ vật chơi, thiết bị dụng, sàn nhà.

Xem thêm: Tại Sao Bật Dữ Liệu Nhưng Không Vào Được Mạng 3G, Cách Khắc Phục Hiệu Quả

- lau sàn nhà bởi dung dịch khử trùng Cloramin B 2%.

- cách ly trẻ căn bệnh tại nhà. Chưa tới nhà trẻ, trường học trong tuần trước tiên của bệnh.